Natpis vojvode Mastana Bubanjića

Kulturni predio sa natpisom Mastana Bubanjića u Donjoj Drežnici, Grad Mostar proglašen je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
 
Nacionalni spomenik čini kulturni predio sa natpisom u stijeni.
 
1. Podaci o dobru
Lokacija
Dolina rijeke Drežanjke, koja centralnim dijelom teče kroz duboki kanjon, relativno je gusto naseljena u nizu manjih seoskih grupa, koje generalno možemo da posmatramo kao Donju i Gornju Drežnicu. Dolina je duga oko 20 km i ima samo dva prirodna izlaza, oba na njenim krajnjim tačkama. To su ušće Drežanjke u Neretvu na istoku i Klanci uz visoravan oko Blidinjskog jezera, iznad njenog izvorišta na zapadu. Sa sjevera područje uokviruje planinski masiv Čvrsnice, a na jugu Čabulje.

U Donjoj Drežnici, na lokalitetu Toplo, u stijeni je uklesan natpis vojvode Mastana Bubanjića.

Istorijski podaci
Područje oko rijeke Drežanjke je pripadalo ranosrednjovjekovnoj župi Večenika – Večerić, koja je graničila sa župama Rama i Duvno. Iz ranog srednjeg vijeka potiče ostava vizantskog novca sa oko 300 zlatnika, kovanih za vrijeme cara Romanusa III Argira.(1) U kasnom feudalizmu u okviru župe su funkcionisale niže teritorijalno-političke jedinice. Raspadom župske cjeline Večenike najranije nastaje Broćno, a zatim Blato. Ostatak teritorije se i dalje nazivao Večerić (Večenike) s tim što su se iz njega do početka 15. vijeka izdvajale i druge upravne jedinice: Planina, Polje i Drežnica. Iako malena prema broju stanovnika i površini koju zauzima, Drežnica je imala određenu upravno-političku autarhiju, upravo zbog svoje geografske izoliranosti (P. Anđelić, 1976, 274).
Od 1325. godine područje je u sklopu Bosne, kojom je upravljala loza Kotromanića. Od 1357, zajedno sa zapadnim Humom, pripalo je ugarskom kralju Ljudevitu (Ludoviku I), kao miraz njegove žene Jelisavete, kćerke Stjepana Kotromanića. Nakon smrti kralja Ljudevita, ovo područje je dospjelo u okvir srednjovjekovne bosanske države u kom se zadržalo barem do 1463. godine.
U Donjoj Drežnici je živio vlasteoski rod Mesnovići, vojvoda Mastan Bubanjić sa svojim potomcima. Natpis Mastana Bubanjića može okvirno da se datira u vrijeme vladavine kralja Ljudevita i bosanskog bana Tvrtka, od 1356. do 1366. godine.

Osim sadržine natpisa u kom se pominju vojvoda Mastan i njegova dva sina Radoslav i Miroslav, mogu da se navedu još dva vjerodostojna pisana izvora o toj vlasteoskoj porodici. Prvi je dubrovačka knjiga o odlukama vijeća u kojoj je 28. maja 1381. godine zabilježena odluka o prijemu Mastanovog sina, kneza Radoslava, kao i njegovih sinova i sestrića iz Huma, u redove dubrovačkih građana. Drugi izvor, od 8. oktobra 1382. godine, jeste odluka donesena u Dubrovniku, kom se dozvoljava Radoslavu Mesnoviću da u gradu deponuje žito i med. (2)

2. Opis dobra

Kulturni predio obuhvata blago zaravnjeni prostor pored visoke stijene sa natpisom, sa jedne strane omeđen šumom i visokom stijenom, a sa ostalih padinom koja se terasasto spušta prema lijevoj obali rijeke Drežanjke. Na više mjesta su pronađeni ostaci srednjovjekovnog naselja: tragovi kuća i podzida uz stijene, a u jednom pripećku i ognjište sa debljim slojem srednjovjekovne keramike. Ispred drugog pripećka i na padini prema obali Neretve nađeno je dosta fragmenata keramike iste vrste. Kuće su vjerovatno bile drvene, jednom stranom prislonjene uz stijene, pri čemu su u najvećoj mjeri korišćeni prirodni usjeci ( V. Atanacković-Salčić, 1988, 307). (3)

Natpis je uklesan na gotovo vertikalnoj površini stijene. Zauzima površinu od 110 x 75 cm. Od zemlje je odignut oko 2 m. Pismo je bosanska ćirilica
 




 Facebook